Otomotivde Kalıp Ömrü ve Üretimin Sürdürülebilirliği

11 Ocak 2017 Çarşamba 10 : 24
Can OKATAN

Can OKATAN

“Bir zincir en zayıf halkası kadar güçlüdür”

Bu cümle ile birçok konuya analoji yapılabilir. Bu yazımda bir plastik enjeksiyon kalıbının, o kalıbın var olmasına vesile olan araç projesi ile nasıl bir etkileşim içinde olduğunu, araç fikrinden kalıbın hurda edilmesine kadar geçen süreci bir zincir olarak ele alıp, hangi aşamada kimin ve nasıl kendinden önceki ve sonraki halkaları etkilediğini ele aldığım “Stilden Araca Plastik Enjeksiyon Kalıbı” isimli eğitimimden paylaşımlarda bulunacağım. 

Otomotiv sektöründe bir aracın seri imalatı sonlandırıldıktan itibaren üreticinin 10 yıl boyunca yedek parça sorumluluğu devam etmektedir. Bu sebeple her kalıp, sipariş anında anlaşılan seri üretim adetleri ve üretim süresi sonrasında 10 yıl daha kullanılabilir şekilde muhafaza edilmeli, seri üretim kalitesinde ve anlaşılmış miktarlarda parça üretilebilmelidir. 1–1,5 milyon araçlık bir projede bu adetlerin 7–8 yılda üretileceği, bir de buna 10 yıl daha eklenmesi gerektiği düşünülünce otomotivde kullanılan kalıpların ilk yatırım kalitesi ve devreye alma performansı kalıpların ve dolayısıyla aracın ömür boyu parça kalitesini doğrudan ve şiddetle etkileyen bir unsur haline gelmektedir.

Yerli kalıp imalatçılarımıza ve kalıplı üretim yapan tedarikçilerimize baktığımda sac, SMC, BMC, keçe, halı vb. malzemelerin form kalıplarındaki yetkinlikleri ile plastik enjeksiyon kalıplarındaki yetkinliklerinin aşağıdaki konu başlıklarında birbirlerinden bıçakla kesercesine ayrıştığını görüyorum.

Kalıbı yapılacak parça tasarımı için kalıplanabilirlik geri bildirimlerinin yeterliliği ve kalitesi

·         Kalıplanan parça için endüstriyelleştirilebilirlik geri bildirimlerinin yeterliliği ve kalitesi

·         Kalıbın teknik gerekliliklerini tanımlama, kalıbı fiyatlandırma, sipariş etme bilinci ve yetkinliği

·         Kalıp tasarım bilinci, tecrübesi ve kalitesi

·         Kalıp imalat bilinci, tecrübesi ve kalitesi

·         Kalıp devreye alma bilinci, tecrübesi, kalitesi ve süresi

·         Teorik parça tasarım tadilat taleplerinin pratik yapılabilirlik analizi tecrübesi ve yeterliliği

·      Kalıp kullanımı, bakımı, tamir ve tadil etme bilinci ve kalitesi

Plastik enjeksiyon kalıpları ile diğer form kalıpları arasında bu kadar tecrübe, bilinç ve kalite farkının olmasını ülkemizin sanayi gelişimi sürecinde plastik kalıplarının son 15-20 yıl içinde dünyayı yakalama telaşında bu teknolojiyi kendi bünyemizde olgunlaştırarak değil, ithal ederek kullanmaya başlamamıza yoruyorum.  Zira sac ve termoform kalıpçılığı ve parça üretimi konusunda parça tasarımı ve kalıp geliştirme geçmişi olan yerli sanayimiz, öğrenerek, tecrübe ederek, geliştirerek rafine ettiği bir bilgi birikimine sahip.

Yukarıdaki maddelerin her biri ayrı ayrı makale konuları olmakla beraber, aynı zamanda bir zincirin de ardışık halkalarıdır. Bu zincir araç fikrinden başlayıp kalıbın hurda edilmesiyle biten bir süreçtir.

Araç fikri bir plastik enjeksiyon kalıbının performansını nasıl etkiler?

Araç fikri şu verileri beraberinde getirir; hedef müşteri kitlesi, ürün tanımı, üretilecek araç adedi, yatırım bütçesi, aracı piyasaya sürme ve piyasadan çekme hedef tarihleri.

Bu veriler ile aracın hangi ülkedeki fabrikada üretileceği çalışılır ve üretilecek ülke kararı verilmesi ile aracın tedarikçi ve kalıpçı parkı da çok büyük oranda netleşmiş olur.

Seçilen fabrikadaki teknik ve ticari alanda çalışan personelin plastik parça – proje tasarımı ile kalıp yatırım kalitesi farkındalığı, o ülkedeki tedarikçi parkının plastik parça endüstriyelleştirme tecrübesi ve bilinci doğacak olan plastik enjeksiyon kalıbının doğru teknik tanım ile, doğru maliyet hedefi ile, doğru fiyatta sipariş edilip edilmediğini etkiler.

Her ne kadar doğru fiyatlandırıp doğru yatırım kararı alınsa da bu kalıpları ortaya çıkartacak kalıpçıların tasarım kabiliyeti ve imalat kabiliyeti kalıpların devreye alma süre ve kalitesini, tamir ve tadil edilebilirliğini bu bağlamda kalıbın seri üretim performansını doğrudan etkiler.

Projeyi üstlenen fabrikanın ve beraber çalıştığı tedarikçi parkının plastik parça – proje tasarımı ve kalıplı üretim prosesine hâkimiyeti projenin devreye girmesi sürecinde yaşanacak tasarım değişikliklerinin miktarını ve şiddetini doğrudan etkiler. Ayrıca seri hayata henüz girmemiş kalıplara, yapılması düşünülen teorik parça tasarım değişikliklerinin pratik yapılabilirliklerinin yorumlanabilip yorumlanamaması seri hayatta kalıpların performansını etkiler.

Tedarikçilerin seri hayatta kalıp kullanım ve bakım yetkinlikleri de devreye alınmış kalıpların hem üretim sürdürülebilirliğini hem de ürün kalitesi sürdürülebilirliğini doğrudan etkiler.

Bu zincirde, hangi safhada en az farkındalık, en az tecrübe, en az yetkinlik var ise zincirin de en zayıf halkası o olacaktır…

Siz bu zincirin neresindesiniz?

Mak. Müh. Can OKATAN
Kalıp / Teçhizat Kalite Yöneticisi

TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.
Satınalma Direktörlüğü

Bu yazı toplam 7764 defa okunmuştur.
Etiketler:
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
Diğer Yazılar